Nghệ thuật trang trí hoa văn trên trang phục truyền thống của người Dao đỏ

Nghệ thuật trang trí hoa văn trên trang phục truyền thống của người Dao đỏ ở tỉnh Tuyên Quang là một biểu hiện đặc sắc của di sản văn hoá phi vật thể, kết tinh từ lịch sử lâu đời, đời sống tinh thần phong phú và trình độ thẩm mỹ tinh tế của cộng đồng. Thông qua từng đường kim, mũi chỉ, trang phục không chỉ là vật dụng sinh hoạt hằng ngày mà còn là phương tiện lưu giữ ký ức văn hoá và bản sắc tộc người.

Hoa văn trang trí trên trang phục người Dao đỏ chủ yếu được tạo nên bằng kỹ thuật thêu thủ công và ghép vải, với bố cục chặt chẽ, cân đối. Các họa tiết thường xuất hiện ở khăn đội đầu, áo, yếm, thắt lưng và ống tay áo. Màu sắc chủ đạo là đỏ, đen, trắng, vàng, xanh chàm, được phối hợp hài hòa, tạo nên vẻ rực rỡ, nổi bật nhưng vẫn trang nhã, thể hiện quan niệm thẩm mỹ riêng của người Dao đỏ.

Hệ thống hoa văn mang nhiều ý nghĩa biểu trưng sâu sắc, phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan và tín ngưỡng dân gian của cộng đồng. Các mô típ hình học, hình cây cối, muông thú, mặt trời, ruộng bậc thang hay dòng nước được cách điệu tinh tế, tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển, mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên và khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Quá trình tạo nên trang phục truyền thống đòi hỏi sự kiên nhẫn, khéo léo và kinh nghiệm được truyền dạy qua nhiều thế hệ, chủ yếu từ mẹ sang con gái. Mỗi bộ trang phục là kết quả của hàng tháng, thậm chí hàng năm lao động thủ công, thể hiện vai trò quan trọng của người phụ nữ Dao đỏ trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc mình.

Ngày nay, nghệ thuật trang trí hoa văn trang phục người Dao đỏ ở Tuyên Quang không chỉ hiện diện trong đời sống sinh hoạt và các nghi lễ truyền thống mà còn được giới thiệu rộng rãi tại các lễ hội, sự kiện văn hoá và hoạt động du lịch cộng đồng. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của loại hình di sản này góp phần khẳng định bản sắc văn hoá dân tộc Dao đỏ, làm phong phú thêm kho tàng di sản văn hoá phi vật thể của tỉnh Tuyên Quang.